GES + BESS Proje Finansmanı Fizibilite Modeli
İnşaat dönemi ve IDC, kaynak–kullanım, grace period, DSCR-sculpted borç takvimi, DSRA, LLCR/PLCR, vergi tatili ve batarya modülü dahil tam proje finansmanı mekaniği. Her formül, girilen değerlerle dolu halde gösterilir.
PV Yatırım Maliyeti (EPC CAPEX)
Finansman maliyetleri (IDC, ücretler, DSRA) ayrıca hesaplanıp üstüne eklenir.Enerji Üretimi — P50/P90, Availability, Curtailment
Banka P90 + curtailment ile test eder; yatırım komitesi P50’ye bakar.Ömür sonu (30. yıl): 146.589 MWh
İşletme Gideri (OPEX), Yenileme ve Uç Değer
Yenileme OPEX değil, bakım CAPEX’idir — CFADS’ten düşülür.10. yıl OPEX = 0,75 M$ · 30. yıl = 1,23 M$ (SAGP altında → USD enflasyonuyla büyür)
Yenileme (14. yıl) = 100.000 kWp × 20 $ = 2,00 M$
Gelir ve Kur–Enflasyon
TL gelir + USD kredi uyumsuzluğu, Türkiye modellerinin kalbidir.Kur patikası: 47,00 → 161,9 (10. yıl) → 953,2 (30. yıl) TL/$ · SAGP altında USD fiyat yıllık ~%2,5 büyür
14. yıl inverter yenileme: 2,00 M$
Batarya Modülü (BESS) — Opsiyonel
Arbitraj marjı modeli: deşarj fiyatı − şarj maliyeti / RTE.Vergi, Amortisman, KDV
2) Yıllık amortisman = 50,03 M$ ÷ 10 = 5,00 M$ (ilk 10 yıl)
3) 1. yıl vergi matrahı (kaldıraçsız) = 8,16 M$ − 5,00 M$ = 3,16 M$
4) 1. yıl vergi = %25 × 3,16 M$ = 0,79 M$
5-6) KDV: %0 (muaf/kapsam dışı) → taşıma maliyeti yok
İnşaat Dönemi
Gelir yok ama kredi faizi işliyor — IDC buradan doğar.2) Önce özkaynak: inşaat harcamasının ilk 13,07 M$'lık kısmı sermayeyle ödenir (≈ 3,2 ay); kredi 4. aydan itibaren çekilir
3) Aylık faiz oranı = %7,50 ÷ 12 = %0,625
4) Örnek aylar → ortalama çekilmiş bakiye × aylık faiz:
4. ay: 1.636.286 $ × %0,625 = 10.227 $
8. ay: 17.575.754 $ × %0,625 = 109.848 $
12. ay: 33.922.248 $ × %0,625 = 212.014 $
5) IDC = 9 ayın faiz toplamı = 991.180 $ → krediyle aktifleştirilir, amortisman matrahına girer
Borç Yapısı — Kredi Nasıl Boyutlanır, Nasıl Ödenir
Kredi tutarı döngüsel çözülür: kredi → IDC → toplam maliyet → kredi.2) Kredi = %70 × 51,38 M$ = 35,97 M$ → iteratif çözüm: kredi büyüdükçe IDC ve DSRA büyür, model dengeye gelene kadar döner
3) Özkaynak = 51,38 M$ − 35,97 M$ = 15,41 M$
4) DSRA = 6 ay ÷ 12 × ilk yıl taksiti 2.697.417 $ = 1.348.709 $ (kredi kapanınca özkaynağa iade)
5) Ödeme planı: toplam 14 yıl (168 ay) = ilk 1 yıl yalnız faiz (grace) + 13 yıl faiz+anapara · yöntem: DSCR-sculpted, hedef 1,30 · ilk taksit 2.697.417 $/yıl → 224.785 $/ay
6) WACC = %70×%7,50 + %30×%15,0 = %8,44 → iskonto oranı
Kaynak–Kullanım ve Sonuçlar
Kullanımlar (Uses)
| PV EPC CAPEX | 48,50 M$ |
| IDC (inşaat faizi) | 991.180 $ |
| Kredi düzenleme ücreti | 539.483 $ |
| DSRA fonlaması | 1.348.709 $ |
| Toplam kullanım | 51,38 M$ |
Kaynaklar (Sources)
| Kıdemli kredi (70%) | 35,97 M$ |
| Özkaynak (30%) | 15,41 M$ |
| Toplam kaynak | 51,38 M$ |
1) Serbest nakit akışları (FCF = EBITDA − vergi − bakım CAPEX): 1. yıl 7,37 M$ · 10. yıl 8,60 M$ · 30. yıl 11,05 M$
2) Her yıl bugüne indirgenir: 7,37 M$/(1+8,44%)1 = 6,80 M$ · 8,60 M$/(1+8,44%)10 = 3,83 M$ · 30. yıl ≈ 0,97 M$
3) 30 yılın BD toplamı = 87,95 M$
4) NPV = 87,95 M$ − 48,50 M$ (CAPEX) = 39,45 M$
IRR — İç Verim Oranı
5) NPV'yi sıfırlayan oran: r = %16,08 → kontrol: Σ FCF/(1+16,08%)t = 48,50 M$ ≈ 48,50 M$ CAPEX ✓
LCOE — Birim Enerji Maliyeti
6) PV maliyetlerinin BD'si = Σ (PV OPEX + PV bakım)/(1+r)t = 8,88 M$
7) PV üretiminin BD'si = Σ Eₜ/(1+r)t = 1.717.733 MWh
8) LCOE = (48,50 M$ PV CAPEX + 8,88 M$) ÷ 1.717.733 = 33,4 $/MWh < 1. yıl satış fiyatı 53,2 $/MWh → her MWh değer yaratıyor
LLCR / PLCR — Borç Karşılama
9) BD(CFADS, yıl 1–14, %7,50 kredi faiziyle) = 68,92 M$ → ÷ 35,97 M$ kredi = LLCR 1,92
10) Aynı hesap tüm ömür (1–30) = 99,59 M$ → ÷ 35,97 M$ = PLCR 2,77
Özkaynak Getirisi
11) Yıllık özkaynak nakdi = CFADS − taksit; 14. yılda + DSRA iadesi 1.348.709 $; 30 yılın nominal toplamı = 214,93 M$
12) MOIC = 214,93 M$ ÷ 15,41 M$ yatırılan = 13,94x (equity IRR %23,4 ile birlikte okunmalı)
Duyarlılık — Proje IRR ve Min. DSCR
Banka, downside senaryolarında oranların dayanıp dayanmadığına bakar.| IRR / min DSCR | Fiyat −10% 2.250 TL/MWh | Fiyat baz 2.500 TL/MWh | Fiyat +10% 2.750 TL/MWh |
|---|---|---|---|
| Üretim +5% | %15,2 / 1,30 | %16,8 / 1,30 | %18,4 / 1,30 |
| Üretim baz | %14,5 / 1,30 | %16,1 / 1,30 | %17,6 / 1,30 |
| Üretim −5% | %13,8 / 1,30 | %15,3 / 1,30 | %16,8 / 1,30 |
CAPEX duyarlılığı: +%10 → IRR %14,8 / DSCR 1,30 · −%10 → IRR %17,6 / DSCR 1,30
Kırılma Noktası (Breakeven) Analizi
Bankanın klasik sorusu: hangi seviyede bozulur?| Kırılma noktası | Seviye | Güvenlik marjı |
|---|---|---|
| NPV = 0 · elektrik fiyatı | Bazın %55,2'i → 1.381 TL/MWh | 44,8 puan düşüş marjı |
| NPV = 0 · üretim | Bazın %55,2'i → 928 kWh/kWp | 44,8 puan düşüş marjı |
| NPV = 0 · CAPEX | Bazın %194,3'i → 942,5 $/kWp | 94,3 puan artış marjı |
| Borcun vadede kapandığı min. fiyat seviyesi | Bazın %69,3'i | 30,7 puan düşüş marjı |
| Borcun vadede kapandığı min. üretim seviyesi | Bazın %69,3'i | 30,7 puan düşüş marjı |
Teknoloji Karşılaştırması — Sabit / Bifacial / Tracker / DC-AC
Aynı finansman yapısı altında teknoloji seçiminin KPI etkisi.| Parametre | Baz | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Spesifik üretim (kWh/kWp) | 1.680 (canlı) | (+17,0%) | (+7,0%) | (+25,0%) | (−1,5%) | (+1,5%) | boş → baz |
| CAPEX ($/kWp) | 485,0 (canlı) | (+15,5%) | (+3,1%) | (+18,6%) | (−2,1%) | (+2,1%) | boş → baz |
| OPEX ($/MWp-yıl) | 6.000 (canlı) | (+15,0%) | (±0) | (+15,0%) | (+5,0%) | (−5,0%) | boş → baz |
| DC/AC oranı | 1,25 (canlı) | (±0) | (±0) | (±0) | (±0) | (±0) | boş → baz |
| KPI | Baz | Tracker | Fixed-Bifacial | Tracker-Bifacial | Merkezi İnverter | String İnverter | Senaryo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. yıl üretim (GWh) | 164,7 | 192,7 | 176,2 | 205,8 | 162,2 | 167,1 | 164,7 |
| Toplam yatırım — uses (M$) | 51,38 | 59,32 | 52,97 | 60,91 | 50,32 | 52,44 | 51,38 |
| NPV (M$) | 39,45 | 47,03 (+7,58) | 44,28 (+4,83) | 52,69 (+13,24) | 38,68 (-0,77) | 40,22 (+0,77) | 39,45 (+0,00) |
| Proje IRR | %16,08 | %16,30 (+0,22 pp) | %16,70 (+0,62 pp) | %16,95 (+0,87 pp) | %16,09 (+0,01 pp) | %16,07 (-0,01 pp) | %16,08 (+0,00 pp) |
| Equity IRR | %23,36 | %23,75 | %24,45 | %24,89 | %23,38 | %23,34 | %23,36 |
| LCOE ($/MWh) | 33,4 | 32,9 | 32,0 | 31,5 | 33,6 | 33,3 | 33,4 |
| LLCR | 1,92 | 1,94 | 1,98 | 2,01 | 1,92 | 1,92 | 1,92 |
| Basit payback (yıl) | 6,29 | 6,21 | 6,08 | 6,00 | 6,28 | 6,29 | 6,29 |
Baz sütunu Adım 1–2–3 girdilerini canlı izler; diğer sütunlar düzenlenebilir. Yeşil hücre: satırın en iyi değeri. Parantez: baza göre fark. Tipik teknoloji farkları sahaya göre değişir — kesin değerler PVsyst karşılaştırmasından alınmalıdır.
Senaryo Matrisi — Kötümser / Baz / İyimser
Üç kaldıraç (fiyat, üretim, CAPEX) aynı anda hareket eder — yatırım komitesinin ilk baktığı tablo.| Metrik | Kötümser | Baz | İyimser |
|---|---|---|---|
| NPV | 22,87 M$ | 39,45 M$ | 54,88 M$ |
| Proje IRR | %12,7 | %16,1 | %19,3 |
| Equity IRR | %17,0 | %23,4 | %29,1 |
| Min DSCR | 1,30 | 1,30 | 1,30 |
| LCOE ($/MWh) | 38,1 | 33,4 | 30,5 |
| Basit geri ödeme | 7,7 yıl | 6,3 yıl | 5,3 yıl |
Kötümser: fiyat −%10, üretim −%5, CAPEX +%10 · İyimser: fiyat +%10, üretim +%5, CAPEX −%5. Her sütun, modelin (borç sculpting dahil) tam yeniden çözümüdür — duyarlılıktan farkı, üç kaldıracın aynı anda hareket etmesidir.
Kümülatif iskontolu serbest nakit akışı (kaldıraçsız) — sıfırı geçtiği yıl iskontolu geri ödemedir
İşletme Dönemi Nakit Akışı
| Yıl | Kur (TL/$) | PV (MWh) | Gelir ($) | OPEX ($) | EBITDA ($) | Vergi ($) | Bakım CAPEX ($) | FCF ($) | DSCR | Kümülatif ($) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 47,0 | — | — | — | — | — | — | −48.500.000 $ | — | −48.500.000 $ |
| 1 | 47,0 | 164.657 | 8.758.340 | 600.000 | 8.158.340 | 788.819 | — | 7.369.522 | 2,98 | -41.130.478 |
| 2 | 57,3 | 163.998 | 8.941.390 | 615.000 | 8.326.390 | 830.831 | — | 7.495.559 | 1,30 | -33.634.919 |
| 3 | 69,9 | 163.342 | 9.128.265 | 630.375 | 8.497.890 | 873.706 | — | 7.624.184 | 1,30 | -26.010.735 |
| 4 | 85,2 | 162.689 | 9.319.046 | 646.134 | 8.672.911 | 917.461 | — | 7.755.450 | 1,30 | -18.255.285 |
| 5 | 104,0 | 162.038 | 9.513.814 | 662.288 | 8.851.526 | 962.115 | — | 7.889.411 | 1,30 | -10.365.874 |
| 6 | 113,6 | 161.390 | 9.712.652 | 678.845 | 9.033.807 | 1.007.685 | — | 8.026.122 | 1,30 | -2.339.752 |
| 7 | 124,1 | 160.744 | 9.915.647 | 695.816 | 9.219.831 | 1.054.191 | — | 8.165.640 | 1,30 | 5.825.887 |
| 8 | 135,6 | 160.101 | 10.122.884 | 713.211 | 9.409.672 | 1.101.651 | — | 8.308.021 | 1,30 | 14.133.908 |
| 9 | 148,2 | 159.461 | 10.334.452 | 731.042 | 9.603.410 | 1.150.086 | — | 8.453.324 | 2,31 | 22.587.232 |
| 10 | 161,9 | 158.823 | 10.550.442 | 749.318 | 9.801.124 | 1.199.514 | — | 8.601.610 | — | 31.188.842 |
| 11 | 176,9 | 158.188 | 10.770.946 | 768.051 | 10.002.896 | 2.500.724 | — | 7.502.172 | — | 38.691.014 |
| 12 | 193,3 | 157.555 | 10.996.059 | 787.252 | 10.208.807 | 2.552.202 | — | 7.656.605 | — | 46.347.619 |
| ⋮ (17 yıl gizlendi — PDF raporda tamamı) | ||||||||||
| 30 | 953,2 | 146.589 | 15.956.393 | 1.227.844 | 14.728.549 | 3.682.137 | — | 11.046.412 | — | 212.522.077 |
| Σ 30 yıl | — | 4.663.614 | 360.360.837 | 26.341.622 | 334.019.215 | 70.997.138 | 2.000.000 | 261.022.077 | — | 212.522.077 |
Sarı satır: basit geri ödeme yılı. Ekranda ilk 12 yıl + son yıl.
Borç Takvimi
| Yıl | Açılış ($) | Faiz ($) | Anapara ($) | Taksit ($) | Kapanış ($) | CFADS ($) | DSCR |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 (grace) | 35.965.560 | 2.697.417 | 0 | 2.697.417 | 35.965.560 | 8.043.876 | 2,98 |
| 2 | 35.965.560 | 2.697.417 | 3.587.132 | 6.284.549 | 32.378.429 | 8.169.913 | 1,30 |
| 3 | 32.378.429 | 2.428.382 | 3.903.371 | 6.331.753 | 28.475.057 | 8.231.279 | 1,30 |
| 4 | 28.475.057 | 2.135.629 | 4.240.799 | 6.376.429 | 24.234.258 | 8.289.357 | 1,30 |
| 5 | 24.234.258 | 1.817.569 | 4.600.741 | 6.418.310 | 19.633.517 | 8.343.803 | 1,30 |
| 6 | 19.633.517 | 1.472.514 | 4.984.602 | 6.457.116 | 14.648.915 | 8.394.251 | 1,30 |
| 7 | 14.648.915 | 1.098.669 | 5.393.875 | 6.492.544 | 9.255.040 | 8.440.307 | 1,30 |
| 8 | 9.255.040 | 694.128 | 5.830.143 | 6.524.271 | 3.424.897 | 8.481.553 | 1,30 |
| 9 | 3.424.897 | 256.867 | 3.424.897 | 3.681.764 | 0 | 8.517.541 | 2,31 |
| Σ | — | 15.298.592 | 35.965.560 | 51.264.152 | — | 74.911.880 | — |
Grace döneminde yalnız faiz ödenir. Sculpted yöntemde anapara, DSCR’ı hedefte tutacak şekilde yıllara dağıtılır.
Huawei çözümü için inverter başına 700 $, toplamda 210.000 $ fark ödüyorsunuz; bu fark ilk yıldan itibaren yılda 223.167 $ ek değer üretiyor. Fark yatırımının kendi getirisi %84,4 IRR — projenizin geri kalanının getirisinden (%16,1) yüksek. Santral ömrü boyunca vergi sonrası 2.050.851 $ net bugünkü kazanç, LCOE'de 33,4 → 32,5 $/MWh ve LLCR'da 1,92 → 1,95 iyileşme — yani bankanızın göreceği ek borç kapasitesi demek.
Huawei Farkları — İnverter Bazında
Baz senaryo, Fizibilite sekmesindeki tam modeldir; vergi etkisi dahildir.1. yıl: ek üretim 3.293 MWh × 53,2 $ = 175.167 $ + OPEX tasarrufu 48.000 $ = 223.167 $ ek EBITDA
ΔNPV = −210.000 $ + Σ ΔFCF/(1+8,4%)t = 2.050.851 $ · Artımlı IRR = %84,4 · LLCR 1,92 → 1,95
Huawei farkının kümülatif net değeri (iskontolu, vergi sonrası)
100 MWp Arazi GES + BESS Projesi
Kullanımlar (Uses)
| PV EPC CAPEX | 48,50 M$ |
| IDC (inşaat faizi) | 991.180 $ |
| Kredi düzenleme ücreti | 539.483 $ |
| DSRA fonlaması | 1.348.709 $ |
| Toplam kullanım | 51,38 M$ |
Kaynaklar (Sources)
| Kıdemli kredi (70%) | 35,97 M$ |
| Özkaynak (30%) | 15,41 M$ |
| Toplam kaynak | 51,38 M$ |
Kaldıraçsız serbest nakit akışı — sıfırı geçtiği yıl iskontolu geri ödemedir
Fark yatırımının kümülatif net değeri (iskontolu, vergi sonrası) — ΔNPV 2.050.851 $
| Metrik | Kötümser | Baz | İyimser |
|---|---|---|---|
| NPV | 22,87 M$ | 39,45 M$ | 54,88 M$ |
| Proje IRR | %12,7 | %16,1 | %19,3 |
| Equity IRR | %17,0 | %23,4 | %29,1 |
| Min DSCR | 1,30 | 1,30 | 1,30 |
| LCOE ($/MWh) | 38,1 | 33,4 | 30,5 |
| Basit geri ödeme | 7,7 yıl | 6,3 yıl | 5,3 yıl |
Kötümser: fiyat −%10, üretim −%5, CAPEX +%10 · İyimser: fiyat +%10, üretim +%5, CAPEX −%5. Her sütun, modelin (borç sculpting dahil) tam yeniden çözümüdür — duyarlılıktan farkı, üç kaldıracın aynı anda hareket etmesidir.