Finansal Terimler Sözlüğü

Bir projenin gelecekteki tüm nakit akışlarının (FCFC) bugünkü değer toplamı. NPV = Σ FCFC_t / (1+WACC)^t − Initial CAPEX. NPV > 0 ⇒ proje sermaye maliyetinin üstünde getiri yaratır, finansal olarak yapılabilir.

NPV'yi sıfıra eşitleyen iskonto oranı. Projenin sermaye maliyetine bakılmaksızın ürettiği yıllık bileşik getirisi. IRR > WACC ⇒ değer yaratır. Türk GES projeleri için tipik aralık %12-22 (USD bazlı).

IRR'nin eksik varsayımını düzelten metrik: ara nakit akışları WACC ile reinvest edilir varsayılır (IRR'de IRR oranıyla reinvest varsayılır, gerçekçi değil). Genelde IRR'den biraz düşüktür; daha güvenilir karşılaştırma metriği.

Sadece öz sermaye akışları (FCFE) üzerinden hesaplanan IRR. Sponsorun aldığı net getiriyi gösterir. Kaldıraç olduğunda Project IRR'den (FCFC üzerinden) yüksek çıkar. Bankalar için ikincil, sponsorlar için birincil metrik.

1 kWh üretmenin yaşam döngüsü maliyeti. LCOE = Σ(CAPEX+OPEX) iskontolu / Σ Üretim iskontolu. Birim: TL/kWh veya $/MWh. Tarife veya PPA fiyatıyla karşılaştırmak için ana metrik. 2026'da Türkiye GES için tipik 0.50-0.85 TL/kWh.

Kümülatif FCFC'nin sıfırı geçtiği yıl. İlk CAPEX'in proje nakit akışlarıyla geri kazanıldığı süre. İskonto edilmeden hesaplanır (basit payback). Türkiye GES için tipik 5-8 yıl.

Kümülatif FCFE'nin sıfırı geçtiği yıl. Sponsorun yatırdığı öz sermayenin temettülerle geri kazanıldığı süre. Kaldıraç sayesinde FCFC Payback'ten kısadır. Tipik 3-6 yıl.

Kümülatif iskontolu FCFC'nin sıfırı geçtiği yıl. Parasal zaman değerini hesaba katar. Basit payback'ten her zaman uzundur. Daha muhafazakar metrik.

Dönem CFADS / Dönem borç servisi (anapara + faiz). Bankanın asgari koşulu genelde 1.20-1.30. DSCR ortalaması bu eşiğin altına düşerse kredi çekilmez veya cure mechanism (ek sermaye) tetiklenir. Min DSCR krediyle ilgili en kritik metrik.

Kredinin tüm vadesi boyunca toplam CFADS (iskontolu) / Bakiye kredi. DSCR'in vade boyunca toplam görünümü. Bankalar genelde ≥ 1.40 ister. Project finance'te en sık kullanılan ikincil karşılama metriği.

Projenin tüm ömrü (kredi vadesinden uzun) boyunca toplam CFADS (iskontolu) / Bakiye kredi. LLCR'den daha geniş. PLCR > LLCR > DSCR sıralaması beklenir. Tipik banka eşiği ≥ 1.70.

Borç servisine ayrılan kullanılabilir nakit akışı. Operating CF Before Tax − Tax Paid. DSCR = CFADS / Debt Service. Bankaların asgari DSCR koşulu (1.20-1.30) bu satıra dayanır.

WACC = (E/V) × Re + (D/V) × Rd × (1−t). Öz sermaye ve borç maliyetlerinin sermaye yapısına göre ağırlıklı ortalaması. NPV hesabında iskonto oranı olarak kullanılır. Türkiye GES için tipik %10-14 (USD bazlı).

Sponsorların talep ettiği minimum getiri. CAPM: Re = Rf + β × (Rm − Rf) + Country Risk Premium. Türkiye GES için tipik %15-20 USD bazlı (yüksek country risk nedeniyle).

Banka kredisinin all-in faiz oranı: baz oran (SOFR / Euribor / TLREF) + banka margin + commitment fee anüite. Vergi sonrası: Rd × (1−t). Türkiye GES projeleri için 2026'da USD SOFR + 3.5-5% margin tipik.

Toplam yatırımda öz sermaye payı. Equity / (Equity + Debt). Türkiye GES'te banka tipik %30 alt sınır koyar. Yüksek equity ratio ⇒ düşük kaldıraç, daha düşük risk, daha düşük equity IRR.

Debt / Equity. Kaldıraç ölçüsü. Türkiye GES'te tipik 70/30 = 2.33. Yüksek D/E ⇒ yüksek equity IRR ama yüksek DSCR riski. Banka karar verirken bu ikisini dengeler.

Dönem içinde elde edilen toplam satış geliri: mahsuplaşılan elektriğin tarife alış fiyatından sağlanan tasarruf + ihtiyaç fazlası satış geliri + (varsa) batarya arbitraj net + peak shaving tasarrufu. KDV hariç net tutardır.

Analiz süresinin sonunda (genelde 25. yıl) ekipmanın hurda satış değeri. CAPEX'in yaklaşık %3'ü olarak modellenir. Yalnızca son yıl gelirine eklenir.

Sales Revenue + Scrapped Equipment. Bu satır transmission ve diğer bedeller düşülmeden önceki brüt gelirdir.

TEİAŞ iletim, EPİAŞ piyasa işletim, dağıtım kaybı ve operasyonel kesintilerin elektrik gelirinden düşülen kısmı. Görevli tedarik şirketine ödenen kesintilerle birlikte.

YEKDEM katkısı, EPDK lisans bedeli, sistem kullanım bedeli vb. küçük operasyonel kesintiler. Genelde net üretimin küçük bir yüzdesi.

Net Sales − (Transmission + Other Fees). İşletme giderleri (O&M, sigorta, payroll) düşülmeden önceki kar. Brüt kar marjı projenin operasyonel verimliliğini gösterir.

İşletme dönemi all-risk sigortası. Tipik %0.5 CAPEX/yıl. İnşaat dönemi CAR sigortası CAPEX'e dahildir, burada işletme dönemi vardır.

Arıza sonrası onarım maliyetleri. Yedek parça, müdahale, modül değişimi. O&M'in reaktif kısmı.

Periyodik bakım: panel temizliği, kablo kontrolü, termal kamera, invertör kalibrasyonu. O&M'in planlı kısmı (%60 ağırlık tipik).

Tesis operatörü, asset manager, mali müşavir, danışmanlık ücretleri. Küçük projelerde dış kaynak ile minimumda tutulur.

Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, Amortization. Gross Profit − (Insurance + Maintenance + Payroll). Operasyonel nakit yaratma kapasitesinin temel göstergesi. EBITDA marjı = EBITDA / Revenue.

EBITDA / Revenue. Operasyonel verimlilik göstergesi. GES için tipik %70-85 (capital-intensive, OPEX düşük). PPA projelerinde daha tahmin edilebilir.

CAPEX'in muhasebe ömrü boyunca yıllık yazılması. GES için tipik 10 yıl doğrusal. Vergi matrahını düşürür ama nakit çıkışı yaratmaz.

EBITDA − Depreciation. Operasyonel kar. Şirket finansman yapısından bağımsız kar göstergesi.

USD bazlı borç/varlık pozisyonlarında dönem içi kur değişiminden doğan kar veya zarar. Pozitif = TL'nin değer kazanması (kazanç), negatif = TL'nin değer kaybetmesi (zarar). Vergi matrahından düşülür/eklenir.

Banka kredisi faiz ödemeleri (anapara hariç). P&L'de vergi öncesi gider olarak yer alır, kur farkı kaynaklı faizler dahil. Annuity (eşit taksit) modelinde ilk yıllarda yüksek, son yıllarda düşüktür.

EBIT + FX Gain/Loss − Interest Expenses. Vergi matrahı buradan başlar (sonra FX addback ile düzeltilir).

Vergi matrahı hesaplamasında, gerçekleşmemiş (unrealized) kur farkları geri eklenir. KVK gereği yalnızca gerçekleşmiş kur farkları vergiye tabidir.

Vergi öncesi kar × kurumlar vergisi oranı (2026: %25). Yatırım teşvik belgesi varsa indirimli oran uygulanır (bölge 1-6'ya göre %30-90 vergi indirimi). Zarar varsa vergi 0.

EBT − Tax. Şirketin hissedarlara dağıtılabilir kar. P&L'in son satırı. ROE hesabında kullanılır.

P&L'deki Sales Revenue'nun nakit girişi karşılığı. Tahakkuk ve nakit arasındaki farklar OWC'ye yansıtılır.

Tüm operasyonel giderler: sigorta + bakım + payroll + iletim/operasyon bedelleri. Nakit çıkışlarının net görünümü.

Operasyon için bağlanmış kısa vadeli sermaye: alacaklar + stok − ticari borçlar. GES'te tipik 30-45 günlük gelir-gider farkı. ΔOWC nakit akışını etkiler.

İşletme sermayesi ihtiyacı: alacaklar (faturalanmış ama tahsil edilmemiş) + stoklar − borçlar. GES'te tipik 30 günlük gelir-gider farkı.

Dönem başı ile dönem sonu arasında OWC'deki değişim. Artış = nakit çıkışı (sermaye bağlandı), azalış = nakit girişi (sermaye serbest kaldı).

P&L'deki tax expense'in nakit ödemesi. Türkiye'de yıllık 4 taksitte ödenir (Şubat/Mayıs/Ağustos/Kasım). Modelde toplam yıllık çıkış olarak gösterilir.

Satışlardan tahsil edilen KDV − alımlarda ödenen KDV. GES yatırımında ilk yıllarda KDV iadesi alınır (5746 sayılı kanun); işletme döneminde net KDV ödemesi olur.

İşletme faaliyetlerinden gelen net nakit. Revenue − Costs − ΔOWC − Tax − VAT. Yatırım ve finansman öncesi nakit yaratma kapasitesi.

Yatırım harcamaları. İlk yıl tüm CAPEX, sonra augmentation yıllarında batarya kapasite yenileme. Negatif değer = nakit çıkışı.

Yatırım faaliyetlerinden net nakit. GES'te genelde sadece Capex satırı (varlık satışı yok).

Bankadan çekilen kredi tutarı. Yatırım fazı boyunca milestone'lara göre çekilir. Modelde basitleştirme: yıl 0'da tam çekiş.

Kredi anaparasının taksitli ödenmesi. Annuity (eşit taksit) veya equal principal (eşit anapara) yöntemi. Negatif değer = nakit çıkışı.

Banka kredisi faiz ödemesi nakit çıkışı. P&L'deki interest expense ile çakışır ama nakit akışında ayrı satır.

Bankanın taahhüt ettiği ama henüz çekilmeyen kredi için yıllık ücret. Tipik %0.5 çekilmemiş tutar üzerinden.

Kredinin yapılandırılması için tek seferlik banka komisyonu. Tipik %1-2 kredi tutarı üzerinden. Drawdown anında ödenir.

Sponsorlardan giren öz sermaye. Banka tarafından zorunlu tutulan asgari pay (genelde %30). İlk yıl tam giriş.

DSCR bankanın asgari oranının (genelde 1.20) altına düşerse, kredi sözleşmesi gereği sponsorların ek sermaye koyması. Cure mechanism olarak adlandırılır.

Mevsimsel veya geçici nakit ihtiyacı için çekilen revolving credit. Genelde kısa vadeli, yüksek faizli.

Revolving facility'nin geri ödemesi. Dönem içi sıklıkla çekilir-ödenir.

Tüm finansman faaliyetlerinden net nakit. Drawdown + Equity − Repayment − Interest − Fees. Yıl 0 büyük pozitif, sonraki yıllar negatif.

Dönemin başındaki kasa/banka bakiyesi. Önceki dönemin closing'i ile eşit.

Operating + Investing + Financing nakit akışlarının toplamı. Pozitif = kasa arttı, negatif = kasa düştü.

Opening + Addition. Bir sonraki dönemin opening'i. Negatife düşerse likidite krizi sinyali.

Cash waterfall başlangıcı. Tüm satış ve diğer gelirlerin nakit girişi. P&L revenue ile aynı tabandan başlar.

Tüm operasyonel nakit çıkışları: O&M, sigorta, payroll, transmission, other fees. Pozitif değer gösterilir; nakit çıkışı.

Cash flow statement'taki ΔOWC ile aynı. Şelalede ayrı satır olarak yer alır.

KDV ile ilgili net nakit hareket. Yatırım yıllarında iade nedeniyle pozitif, işletmede negatif olabilir.

Revenues − Operating Costs − ΔWC − Net VAT − Capex. Vergi ödemesi düşülmeden önce projenin yaratabildiği nakit. Banka analizinde kritiktir.

Gerçek nakit vergi ödemesi. Yatırım teşvik indirimi varsa düşük çıkar.

Tüm sermaye sağlayıcılarına (öz sermaye + kreditör) giden serbest nakit. FCFC = EBITDA(1−t) + Depreciation×t − ΔWC − CAPEX. Project NPV / IRR hesabında kullanılır.

Sadece öz sermaye sahiplerine giden nakit. FCFE = FCFC − Faiz(1−t) − Anapara + Yeni Borç. Equity NPV / IRR hesabında kullanılır.

Şirketin tüm sermaye sağlayıcılarına (hem öz sermaye hem kreditörler) giden serbest nakit akışı. Finansman öncesi. Proje değerlemesi için kullanılır. NPV = Σ FCFC / (1+WACC)^t.

FCFC değerinin WACC ile bugüne indirgenmiş hali. NPV hesaplamasında her dönemin katkısı.

Yıl 0'dan itibaren tüm FCFC'lerin toplamı (initial CAPEX dahil). Sıfırı geçtiği yıl FCFC Payback Period.

Yalnızca öz sermaye sahiplerine giden nakit akışı. CFADS − Anapara ödemesi − Faiz ödemesi. Yatırımcı getirisi (Equity IRR) hesaplamasında kullanılır.

FCFE'nin cost of equity ile iskontolanmış hali. Equity NPV hesaplamasında her dönemin katkısı.

FCFE'lerin yıl 0'dan kümülatif toplamı. Sıfırı geçtiği yıl Equity Payback Period.

PVGIS / Meteonorm meteorolojik veriden türetilen üretim olasılık sınırları. P50 = ortalama (banka için baz), P75 = %75 olasılıkla aşılan üretim (muhafazakar), P90 = %90 olasılıkla aşılan (banka koşulu — DSCR P90 senaryoda da ≥1.20 olmalı).

Gerçek elektrik üretimi / Teorik üretim (kayıp ve degradation hesaba katılmadan). PR = Gerçek kWh / (Modül kWp × Saha radyasyonu). Türkiye GES için tipik 0.78-0.85. Düşük PR ⇒ kayıp veya arıza işareti.

Kurulu kW başına yıllık üretim. Specific Yield = Yıllık kWh / Kurulu kWp. Birim: kWh/kWp/yıl. Türkiye için tipik 1400-1700. Lokasyonun güneşlenme potansiyelini özetler.

Yatırım maliyetleri toplamı: modül + invertör + montaj + kablo + trafo + bağlantı bedeli + EPC marjı + arazi + IDC (interest during construction). Yıl 0'da nakit çıkışı; muhasebede amortismanla yazılır.

Yıllık operasyon giderleri: O&M + sigorta + personel + kira + lisans bedelleri. Tipik 1.0-1.5 TL/Wp/yıl GES için. Eskalasyon CPI ile yapılır.

Tesis devreye alınana kadar (commercial operation date öncesi) işleyen kredi faizi. CAPEX'e eklenir ve aktifleştirilir. Türkiye GES'te tipik 6-12 aylık inşaat süresince %2-4 ek maliyet.

Tesisin yetkililerden geçici kabul aldığı, EPDK'ya bildirildiği ve gelir üretmeye başladığı tarih. P&L ve cash flow modellemesinin başlangıç noktası. EPDK Karar 14531 mahsuplaşma rejimi bu tarihten itibaren işler.

Üretici ile alıcı (corporate, tedarikçi) arasındaki uzun vadeli sabit fiyatlı satış anlaşması. Türkiye'de YEKDEM dışında bilateral pazarda yapılır. Bankalar PPA olan projelere düşük margin uygular.

BESS'lerde yıllar içinde gerçekleşen kapasite degradation'ını telafi etmek için ek modül eklenmesi. Tipik 5-7 yıl aralıklarla, başlangıç CAPEX'inin %15-25'i kadar. Modelde planlı CAPEX kalemleri olarak görünür.